Sociale Veiligheid

Pestprotocol
 

Pestbeleid

We zijn alert op pesten. Jammer genoeg komt pestgedrag toch nog vaker voor dan we zouden willen. Het kan kinderen beschadigen, remmen in hun ontwikkeling en de leerprestaties nadelig  beïnvloeden. Ook in hun verdere leven laat het 'gepest zijn' littekens na. We besteden regelmatig aandacht aan pesten en het voorkomen ervan. Het is onderdeel van de thema’s die elke week in ‘Kind op maandag’ aan de orde komen en met de kinderen worden besproken. Maar ook in spontane situaties waarin omgaan met elkaar het onderwerp is. We proberen om zo vroeg mogelijk signalen op te vangen, zowel van de pester als van het slachtoffer van pestgedrag.
Ons streven is om de kinderen op een harmonieuze en respectvolle manier met elkaar om te laten gaan en het creëren van een sociaal veilige leeromgeving.

Onze school bezit het M5- certificaat. Dit betekent dat de school zorgt voor een sociale veilige leeromgeving. Dit doet onze school door volgens de uitgangspunten van M5 te handelen en de M5 pestaanpak te hanteren.
De voortgang van de M5-pestaanpak wordt jaarlijks geëvalueerd met onze consulent van de M5-groep. De M5 aanpak is opgenomen in dit pestprotocol (zie bijlage).

Met ingang van het schooljaar 2014-2015 is onze school KiVaschool. 
KiVa betekent:  Fijn en is een afkortingen voor ‘Fijne school zonder pesten’. KiVa is een Fins antipestprogramma gebaseerd op jarenlang wetenschappelijk onderzoek en gaat daarbij vooral uit van het voorkomen van pesten (preventie). Het preventieve gedeelte van KiVa bestaat uit onder meer tien thema’s met diverse lessen, een computerspel voor leerlingen, training voor leerkrachten en monitoring. Als pesten of andere groepsproblemen zich toch voordoen, is er een curatieve aanpak (groepsgesprekken, steungroepaanpak en/of herstelaanpak) met een duidelijk stappenplan om het op te lossen.

Het is belangrijk dat de kinderen leren hoe ze met medeleerlingen en leerkrachten om moeten gaan. De onderstaande regels zijn geen doel op zich maar proberen bij de gewenste doelen, die we gezamenlijk nastreven, behulpzaam te zijn. Het geeft de kinderen, maar ook de leerkrachten een stuk zekerheid. Men weet waar men aan toe is, omdat de regels in de hele school gelden en niet leerkrachtafhankelijk zijn. We willen een veilige sfeer en veilige leeromgeving creëren waarin pesten door het complete team eenduidig als ongewenst wordt aangemerkt. Ons motto: ‘De Wrâldpoarte, veilig op weg de wijde wereld in’ willen we waarmaken.
 

Het pestprotocol

Vooraf
Er is verschil tussen plagen en pesten. Plagen is het op speelse wijze prikkelen van en ander d.m.v. verbaal en fysieke grapjes. Ook kan plagen wederzijds zijn. De wetenschappelijke definitie van pesten is: Pesten is een vorm van agressie waarbij één of meer personen de intentie hebben een ander steeds opnieuw schade toe te brengen waarbij de macht ongelijk verdeeld is; het slachtoffer kan zich meestal niet verdedigen.

1.       Pesten gebeurt met opzet
2.       Pesten gebeurt steeds opnieuw
3.       De pester staat sterker dan het slachtoffer

De M5-pestaanpak maakt zichtbaar wat onzichtbaar gehouden wordt en geeft pesten een gezicht. We weten als schoolteam door deze aanpak wat er zich afspeelt, ook buiten ons gezichtsveld. De meeste kinderen weten alles maar houden dit geheim uit angst, dat het erger wordt of om zelf het slachtoffer te worden van pestgedrag. Onze school maakt permanent gebruik van de M5-Meldbox. Dit is een online registratiesysteem dat toegankelijk  is voor iedereen die direct of indirect betrokken is bij leerlingen van onze school. Pesten is mensenwerk maar gebeurt doorgaans anoniem en buiten ons zicht. Om onze school veilig te kunnen maken, halen we pestgedrag uit de anonimiteit. Daartoe brengt school m.b.v. het M5 meldsysteem continue het ‘Wie, Wat en Waar’ in beeld.

KiVa gelooft in de kracht van de groep. Pesten is een groepsproces.
De pester heeft een belangrijke rol, maar alleen komt hij nergens. Er zijn naast de pesters en slachtoffers, ook meelopers, aanmoedigers, verdedigers en buitenstaanders. Pesten los je daarom op in de groep. Er worden geen leerlingen uit de groep gelicht, omdat er vanuit wordt gegaan dat iedereen in de groep een bepaalde rol heeft. KiVa geeft leerkrachten en onderwijs ondersteunend personeel kennis en vaardigheden om positieve groepsvorming te stimuleren. De sleutel voor het aanpakken van pesten ligt vaak bij omstanders die er niet direct bij betrokken zijn. 

Om te proberen pesten te voorkomen evalueert het team jaarlijks het pestprotocol en de KiVa-regels. Aan het begin van elk schooljaar bespreekt de leerkracht deze regels met zijn groep en doet veel aan groepsvorming.  De ouders worden geïnformeerd via de schoolgids, website of ouderavonden.

Aanpak

1.      
Als je zelf gepest wordt zeg je tegen de pester dat je dit niet leuk vindt en wilt dat hij stopt.
NB. Kinderen die zien dat een ander gepest wordt horen ook te zeggen dat de pester moet stoppen (gezamenlijk verantwoordelijk zijn).
2.      
Als het pesten niet stopt vertel dit dan aan de juf/meester.
NB. 1. Kinderen die zien dat het doorgaat horen het ook tegen de juf of meester te zeggen.
NB. 2. Dit is geen klikken, maar hulp vragen.
3.      
De juf of meester praat met de pester en zonodig met anderen. Wat is er precies gebeurd?
De steungroepaanpak wordt gevolgd indien nodig (zie bijlage).
4.      
Als de pester zich niet aan de afspraken houdt worden de ouders/verzorgers ingelicht en wordt meegedeeld welke andere consequenties dit heeft, bijv.: binnen blijven in de pauze of binnen blijven tot anderen thuis zijn, een schriftelijke opdracht over en rol, wekelijks gesprek met leerkracht, IB-er of directeur.
5.      
Als het pesten niet stopt dan schakelt de school een externe deskundige in. (SWV, Schoolmaatschappelijk Werk, vertrouwenspersoon).
6.      
Als het pesten niet stopt, dan wordt de pester in andere groep geplaatst.
7.      
Als het pesten niet stopt, wordt de leerling geschorst, dan wel van school verwijderd.
 

Bijlage

Stappenplan nadat een leerling in beeld komt door meldingen vanuit de MeldBox van M5:

1.     
Waarschuwing klassikaal. De klas valt op doordat bepaalde leerlingen teveel meldingen op hun naam hebben. Binnen de klas wordt dit kenbaar gemaakt en daarbij aangegeven dat het moet stoppen. Er worden nog geen namen genoemd.

2.     
Waarschuwing informeel. Klassikaal enkele complimenten voor degenen die uit zichzelf zijn gestopt zonder deze namen te noemen. Daarnaast de leerlingen die nog niet zijn gestopt aanspreken. De klas wordt gevraagd te ondersteunen. Er wordt met de groep besproken hoe ze kunnen helpen.
Na twee weken gaat bekeken worden of de meldingen zijn afgenomen/gestopt.

De ouders/ verzorgers worden voor dat het klassikaal besproken wordt geïnformeerd. Daarnaast volgt er ook vooraf een gesprek met de leerling met de vraag hoe we hem/haar kunnen helpen om alsnog te stoppen. Leerkracht en/of de IB-er begeleidt hierbij en biedt hulp.

3.     
Leerling is gestopt met het gedrag: complimenteren in de klas.

4.     
Leerling is niet gestopt; formele waarschuwing/ aanzegging. Daarnaast kan ervoor worden gekozen om andere personen binnen school in te zetten die extra begeleiding kunnen bieden.

5.     
Leerling stopt: complimenteren in de klas en met de klas bespreken hoe ze de sociale veiligheid samen vast kunnen houden. Dit proces wordt begeleid door leerkracht/leerlingbegeleider.

6.     
Leerling stopt niet: Aanzegging. Er volgt een gesprek van leerkracht/ directie en ouders op school , waarbij besproken wordt hoe er verder hulp wordt geboden. Er wordt een plan van aanpak op maat uitgewerkt en toegepast. Een idee kan zijn de leerling weg te houden van de plek waar het fout gaat.

7.     
Leerling stopt: complimenteren in de klas en re-integreren van leerling in situaties waar hij eventueel tijdelijk uit is gehaald. Dit proces wordt begeleid door de leerkracht of IB-er. De klas wordt betrokken bij de re-integratie door ze aan te geven wat voor bijdrage van hen wordt verwacht en te bespreken hoe ze deze kunnen leveren.

8.     
Leerling stopt niet na alle geboden hulp, dan volgt er een gesprek met ouders en directie om te kijken of een warme overdracht naar een andere school nodig is. Onze school heeft een wettelijke inspanningsverplichting tot het borgen van de sociale veiligheid. Wie doorgaat met structureel pesten dwingt het bevoegde gezag in te grijpen om verantwoordelijkheid te nemen voor de sociale veiligheid van de anderen.


Bijlage

Stappenplan steungroepaanpak KiVa:

Stap 1: Individueel gesprek met gepeste leerling

- Van de gepeste leerling een duidelijk beeld krijgen van wat er is gebeurd, hoe lang het pesten zich al voordoet, en welke kinderen hierbij betrokken zijn.
- Vaststellen welke kinderen het gepeste kind zouden kunnen helpen/steunen, dit is een steungroep (6-8 personen, pesters; assistenten of versterkers; verdedigers; buitenstaanders).

Stap 2: Steungroepbijeenkomst

- Met de steungroep een bijeenkomst plannen. Het pestslachtoffer zelf zit niet in deze groep.
- De verantwoordelijkheid voor het oplossen van pesten wordt aan de kinderen in de steungroep gegeven.
- Het lot van de gepeste leerling wordt gezamenlijke zorg voor iedereen in de steungroep.
- De steungroep moet gezamenlijke concrete voorstellen bedenken hoe ze ervoor kunnen zorgen dat de leerling zich weer prettig voelt op school.

Stap 3: Evaluatiegesprek met de gepeste leerling

- Een week na de steungroepbijeenkomst is er een evaluatiegesprek met de gepeste leerling om inzicht te krijgen hoe de leerling zich nu voelt.
- Er wordt samen (KiVa teamlid en gepeste leerling) een evaluatieformulier ingevuld.
- Als het pesten zich heeft voortgezet, en de situatie is nauwelijks of niet veranderd, dan kan er een tweede steungroepbijeenkomst gehouden worden.

Stap 4: Evaluatiegesprek met de steungroep

- Evalueren of de situatie van de gepeste leerling is verbeterd.
- Vaststellen of er nog meer gedaan kan worden om de situatie verder te verbeteren.

Extra stap: Herstelaanpak

Deze aanpak is een laatste stap om het pesten te laten stoppen.
Dit wordt alleen gebruikt als de steungroepaanpak niet heeft gewerkt.
Er wordt een plan van aanpak gemaakt met de pester(s) om het pesten te laten stoppen. Dit herstelplan wordt ondertekend door ouders/verzorgers van de leerling en de leerling zelf.